Περιοδικο Popular

10 ερωτήσεις στον ενδοκρινολόγο

 

Γιατί είναι σημαντική η ορμονική ισορροπία για τον οργανισμό ? Πόσο επηρεάζει την διάθεσή μας ? Ποιες είναι οι ομάδες υψηλού κινδύνου και τί πρέπει να προσέχουν ? Η κ. Παρή Ράπτη-Λύρα, ενδοκρινολόγος-διαβητολόγος, δίνει τις απαντήσεις.

Πρόκειται για ένα θαυμαστό κόσμο που υπάρχει, κυκλοφορεί και δρα μέσα μας, καθορίζοντας την ποιότητα της ζωής μας καθώς και τα χαρακτηριστικά του φύλου μας. Εύλογα, λοιπόν, οποιαδήποτε διαταραχή του ενδοκρινικού μας συστήματος απορρυθμίζει τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική μας υγεία.

«Όσο, όμως, εύκολα μπορούν να απορρυθμιστούν οι ορμόνες μας, ανάλογα μπορούν και να ρυθμιστούν» τονίζει η κ Παρή Ράπτη-Λύρα, ενδοκρινολόγος-διαβητολόγος. Άλλωστε, η ενδοκρινολογία έχει ως βασική ενασχόληση την αποκατάσταση της ορμονικής μας ισορροπίας.

1) Με ποιο τρόπο ρυθμίζεται η παραγωγή των ορμονών ?

Κεντρικός πιλότος του αέναου ταξιδιού στον πολύπλοκο όσο και «σοφό» κόσμο που καθορίζει την ορμονική μας ισορροπία είναι ένα τμήμα του εγκεφάλου που λέγεται υποθάλαμος.
Αυτός είναι που αναλαμβάνει τον ρόλο του συντονιστή, σύμφωνα με τα μηνήματα που λαμβάνει από το εξωτερικό και το εσωτερικό περιβάλλον, ώστε να επιτρέψει ή να αναστείλει την παραγωγή αυτών από τους ενδοκρινείς αδένες. Οι ορμόνες που συνθέτουν οι ενδοκρινείς αδένες είναι επί της ουσίας οι χημικοί αγγελιοφόροι του σώματός μας, η απουσία των οποίων αντιστοιχεί με την μη-ύπαρξή μας.

2) Πόσο σημαντική είναι η ορμονική ισορροποία για τη σωματική και ψυχική μας υγεία ?

Η σύλληψη , η καλή έκβαση μιας εγκυμοσύνης, η γέννηση, η ανάπτυξή μας, το σωματικόν βάρος, το ύψος, η γονιμοποιητική μας ικανότητα, ο θηλασμός, οι μορφολογικές και ψυχολογικές διαφορές των δύο φύλων, η ποιότητα του δέρματος και των μαλλιών, καθώς και το φαινόμενο της γήρανσης, καθορίζονται από την ορμονική ισορροπία. Επομένως, οι πιο σημαντικές οργανικές στιγμές της ζωής μας είναι αποτέλεσμα μιας ισορροπημένης παραγωγής και δράσης αυτών των ουσιών. Ορμόνες όπως η θυροξίνη, που ρυθμίζει το μεταβολισμό μας, η κορτιζόλη, η απουσία της οποίας δεν είναι συμβατή με τη ζωή, η προλακτίνη (PRL) που είναι απαραίτητη για την παραγωγή γάλακτος στην περίοδο του θηλασμού και οι λεγόμενες «ορμόνες φύλου» (οιστρογόνα, προγεστερόνη, ανδρογόνα) είναι ενδεικτικές της σημασίας και του ρόλου των ορμονών, ως ρυθμιστών της σωματικής μας υγείας και διάθεσης.

3) Οι ορμόνες επηρεάζουν την διάθεσή μας ?

Βεβαίως. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι ψυχοτρόπες επιδράσεις των ορμονών του φύλου που επηρεάζουν την προσωπικότητα, τη συμπεριφορά και τη διάθεση.
Σε γενικές γραμμές πάντως, τόσο οι ορμόνες του θυρεοειδούς όσο και των επινεφριδίων, όπως και εκείνες του φύλου – δηλαδή σχεδόν όλες – ανάλογα με το αν βρίσκονται σε φυσιολογικά επίπεδα ή όχι, επιδρούν στην ψυχολογία μας. Και αποτελούν τους ρυθμιστές της διάθεσής μας. Για παράδειγμα, είναι υπεύθυνες για έναν ήσυχο ύπνο, μας βοηθούν να ανταπεξέλθουμε όταν υπάρχει κίνδυνος, μας κάνουν να νοιώθουμε ευφορία σε ένα τρυφερό άγγιγμα.

Χάρη σε αυτές συγκεντρωνόμαστε σε μία εργασία ή γινόμαστε επιθετικοί.

4) Ποιες είναι οι συνήθεις ορμονικές διαταραχές ?

Τα ενδοκρινικά νοσήματα απεικονίζονται ιδιαίτερα γλαφυρά στο πρόσωπο και στο σώμα (τριχοφυϊα, ακμή, σωματικό βάρος) και στον ψυχισμό του ατόμου.
Το πιο κοινά είναι οι παθήσεις του θυρεοδούς που πλήττουν ιδιαίτερα τις γυναίκες αλλά είναι πιο ύπουλες – αν και σπάνιες – στους άνδρες (μονήρης ψυχρός όζος), οι διαταραχές της εμμήνου ρύσεως, οι πολυκυστικές ωοθήκες, η υπερπρολακτιναιμία και η …εμμηνόπαυση που, παρ’ολο που δεν είναι νόσημα, προκαλεί προβλήματα ενδοκρινολογικής φύσεως.

5) Τί περιλαμβάνει ο ενδοκρινολογικός έλεγχος ?

Ο ενδοκρινολογικός έλεγχος είναι εξαιρετικά σημαντικός διότι μπορεί μέσα από μία απλή διαδικασία να εντοπιστεί με αρκετή ακρίβεια νόσημα ή σύνδρομο και να οδηγήσει στην επίλυση πολλών προβλημάτων που μπορεί να επηρεάζουν την ποιότητα της ζωής μας. Εκτός από τη λήψη του ιστορικού (ηλικία, φύλο, κληρονομικόητα, αλλά και συνήθη χρόνια νοσήματα) ο διαγνωστικός έλεγχος βασίζεται αφ’ενός στις αρχές της Ιπποκρατικής Ιατρικής (επισκόπηση, ψηλάφηση κλπ) και βεβαίως στον εργαστηριακό έλεγχο που περιλαμβάνει:

Α) Ορμονικό προσδιορισμό: με λήψη αίματος που για ορισμένες παθήσεις πρέπει να γίνει συγκεκριμένη ώρα ή και ημέρα (σε σχέση με τον καταμήνιο κύκλο στις γυναίκες).

Β) Απεικονιστικές μεθόδους, όπως το υπερηχογράφημα συγκεκριμένων οργάννων (π.χ θυρεοειδής – ωοθήκες κλπ) και το σπινθηρογράφημα.

6) Από ποιους παράγοντες εξαρτάται η ορμονική ισορροπία ?

Τον σημαντικότερο ρόλο παίζει η κληρονομικόητα. Αυτό σημαίνει ότι η ορμονική ισορροπία ή διαταραχή του κάθε ανθρώπου είναι γενετικά προσδιορισμένη.
Ένας άλλος παράγοντας είναι η διατροφή. Η πολύ μεγάλη αύξηση ή και η απώλεια βάρους, όπως και η έλλειψη της αναγκαίας ποσότητας ιωδίου από τη διατροφή σε παιδική ηλικία, επηρεάζει άμεσα την ορμονική ισορροπία και μπορεί να εμφανίσει διαταραχές στον οργανισμό.


7) Ποιες είναι οι ομάδες υψηλού κινδύνου και τι πρέπει να προσέχουν ?

Όσοι έχουν κληρονομικότητα σε ορμονικές παθήσεις καλό είναι για προληπτικούς λόγους να υπόκεινται σε ενδοκρινολογικό έλεγχο σύμφωνα με τις οδηγίες του ειδικού γιατρού.
Μερικές περιπτώσεις θυρεοειδικών διαταραχών οφείλονται σε έλλειψη ιωδίου – που είναι απαραίτητο για την παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών.
Χρήσιμο είναι να γνωρίζουμε ότι το ιώδιο υπάρχει στον μπακαλιάρο, στον τόνο, στον αστακό, στα όστρακα.
Καλό είναι, για προληπτικούς λόγους, να αντικαταστήσουμε το συνιθισμένο μαγειρικό αλάτι με ιωδιούχο (εμπλουτισμένο με ιώδιο).
Ομάδα υψηλού κινδύνου αποτελούν οι παχύσαρκοι. Το υπερβολικό βάρος είναι σημαντικός παράγων κινδύνου για εμφάνιση του σακχαρώδους διαβήτη, της πιο συχνής ενδοκρινολογικής διαταραχής σε όλες τις ανεπτυγμένες χώρες. Είναι σημαντικό να προσέχουμε το βάρος μας.

8) Με ποιο τρόπο αντιμετωπίζονται οι ορμονικές διαταραχές ?

Η ιατρικής επιστήμη διαρκώς εξελίσσεται και συνεχίζει να αναζητεί και να διερευνά αποτελεσματικότερες λύσεις σε ότι αφορά – και – τα ενδοκρινολογικά ζητήματα. Σήμερα, είναι σε θέση να προσφέρει ορμονική υποκατάσταση, η οποία θα πρέπει να εξατομικεύεται λαμβάνοντας υπ’όψιν και πιθανούς απαγορευτικούς παράγοντες.
Είναι, λοιπόν, σημαντικό να αντιληφθούμε ότι έχουμε το καλύτερο αποτέλεσμα μόνο σε προσωπική βάση, σύμφωνα με την πάθηση και σε σχέση με τις «προδιαγραφές» του οργανισμού μας.

9) Οι ορμόνες «αγαπούν» περισσότερο τους άνδρες ή τις γυναίκες ?

Είναι γνωστό ότι υπάρχει μία προνομιούχος βιολογική μοίρα που προστατεύει τη γυναικεία υγεία και οφείλεται στα οιστρογόνα. Έτσι, οι γυναίκες είναι λιγότερο επιρρεπείς σε λοιμώξεις, καρδιαγγειακά νοσήματα, ασθένειες φθοράς, με προοπτική επιβίωσης ορισμένα χρόνια περισσότερο από τους άνδρες. Όμως αυτό το προνόμιο εκλείπει όταν οι ορμόνες –μετά την εμμηνόπαυση κυρίως – παύουν να παράγουν οιστρογόνα. Από την άλλη πλευρά, οι άνδρες δεν είναι λόγω φύλου γενετικώς προκαθορισμένοι να βιώσουν την «εμμηνόπαυση» αφού συνεχίζουν σε μεγάλες ηλικίες να παράγουν ανδρογόνα – έστω και σε μικρότερες ποσότητες. Έτσι, στην πλειονότητά τους δεν αντιμετωπίζουν προβλήματα οστεοπόρωσης και δεν χάνουν την γονιμοποιητική τους ικανότητα.

10) Ποιο θεωρείτε ότι είναι ένα χρήσιμο συμπέρασμα ?

Η έννοια της υγείας περικλείει όχι μόνο την απουσία νοσήματος, αλλά και την καλή φυσική κατάσταση, την ευεξία, τη διάθεση να απολαύσουμε όλες τις δυνατότητες που μας παρέχει η ζωή. Ετσι ερμηνεύεται τόσο η διαρκώς αυξανόμενη σημασία της πρόληψης όσο και η ευθύνη μας να προστατεύσουμε τον οργανισμό, τις λειτουργίες και τις ανάγκες μας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται η πρόληψη και η αντιμετώπιση ενδοκρινολογικών προβλημάτων που συνάδει με την ποιότητα της ζωής μας.

 

 



Πρόσφατα Αρθρα

pic pic pic pic pic pic

picpic pic

s s s s